W tym wpisie
Tym razem wpis poświęcamy przede wszystkim kierowcom, ale też szerzej personelowi przewoźnika, a więc spedytorom czy dyspozytorom. Kody ograniczeń przewozu przez tunele niemal zawsze sprawiają problem – szczególnie osobom dopiero zaczynającym z ADR. Zdarza się jednak, że wieloletni kierowcy wciąż mają z tym problem – może w wyniku braku odpowiedniej praktyki. Temat jest oczywiście poważny, bo jak to zazwyczaj bywa z towarami niebezpiecznymi, ma to bezpośredni związek z bezpieczeństwem. W przypadku tuneli nie tylko mówimy tu o bezpieczeństwie kierowcy czy też w ogóle załogi pojazdu, ale też bezpieczeństwie innych użytkowników tuneli. W tym wpisie omawiamy przepisy aktualne na lata 2025-2027.
Co na ten temat przeczytamy w Umowie ADR?
Ograniczenia przewozu przez tunele pojawiają się już w dziale 1.9 (czyli dość szybko, ponieważ Umowa ADR składa się z 9 działów), konkretnie od 1.9.5.1. Z tego zapisu dowiadujemy się, że właściwe władze krajowe, chcąc ograniczyć przewóz towarów niebezpiecznych przez dany tunel drogowy, powinny sklasyfikować go do jednej z dostępnych kategorii. Określenia kategorii tunelu dokonuje się na podstawie trzech głównych rodzajów zagrożeń mogących potencjalnie spowodować liczne ofiary lub poważne uszkodzenia konstrukcji tunelu. Mamy zatem zagrożenia spowodowane:
- wybuchem;
- uwolnieniem gazu trującego lub lotnej cieczy trującej;
- pożarem.
W związku z wyżej wymienionych podstawowymi zagrożeniami, na podstawie Umowy ADR wymaga się zaliczenia tuneli drogowych do jednej z 5 kategorii:
- Tunel kategorii A – brak ograniczeń dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych;
- Tunel kategorii B – ograniczenie dotyczy przewozu towarów niebezpiecznych zagrażających wybuchem o bardzo dużym zasięgu;
- Tunel kategorii C – ograniczenie dotyczy przewozu towarów niebezpiecznych zagrażających wybuchem o bardzo dużym zasięgu, wybuchem o dużym zasięgu lub działaniem trującym o dużym zasięgu;
- Tunel kategorii D – ograniczenie dotyczy przewozu towarów niebezpiecznych zagrażających wybuchem o bardzo dużym zasięgu, wybuchem o dużym zasięgu, działaniem trującym o dużym zasięgu lub dużym pożarem;
- Tunel kategorii E – ograniczenie dotyczy przewozu wszystkich towarów niebezpiecznych innych niż te, w przypadku których w kolumnie (15) tabeli A w dziale 3.2 widnieje znak „(-)” oraz w przypadku wszystkich towarów niebezpiecznych zgodnie z postanowieniami działu 3.4 (Limited Quantity), jeżeli przewożona ilość przekracza 8 ton łącznej masy brutto na jednostkę transportową.
Powyższe oznacza w gruncie rzeczy, że tunel kategorii A jest tunelem o najsilniejszej konstrukcji i największych zabezpieczeniach, natomiast tunel kategorii E jest tunelem o najsłabszej konstrukcji i najsłabszych zabezpieczeniach.
Zgodnie z 8.6.4 kody ograniczeń przewozu przez tunele mają zastosowanie:
- do jednostek transportowych, dla których, na podstawie 3.4.13, z zastrzeżeniem 3.4.14, wymagane jest oznakowanie (zobacz przykład nr 1 na zdjęciu poniżej), w przypadku tuneli kategorii E, a więc w przypadku, gdy na jednostkę transportową ładujemy przynajmniej 8 ton brutto towarów Limited Quantity; oraz
- do jednostek transportowych, dla których, zgodnie z 5.3.2, wymagane jest oznakowanie tablicami barwy pomarańczowej (zobacz przykład nr 2 na zdjęciu poniżej), zgodnie z tabelą 8.6.4, jeżeli kod ograniczenia przewozu przez tunele, który ma być przypisany dla całego ładunku jednostki transportowej, został określony.
Jak znaleźć kody ograniczeń przewozu przez tunele dla danego towaru?
Kody ograniczeń przewozu przez tunele zostały zamieszczone w tabeli A, w kolumnie 15 – tej samej, w której szukamy kategorii transportowej potrzebnej chociażby do korzystania z wyłączenia 1.1.3.6. Wobec tego należy pamiętać, że w komórce przypisanej do konkretnego numeru UN znajdziemy w pierwszej kolejności właśnie kategorię transportową. Dopiero poniżej oznaczenia kategorii transportowej znajdziemy kod zapisany w nawiasach, o ile został przypisany do danego towaru niebezpiecznego. Na przykład na wycinku tabeli A prezentowanym obok widzimy, że danemu towarowi przypisano 2 kategorię transportową oraz kod ograniczeń przewozu przez tunele (E). Należy pamiętać, że chociaż taki kod jest przypisany do zdecydowanej większości towarów niebezpiecznych, istnieją także takie, którym go nie przypisano. W takiej sytuacji zamiast kodu ograniczeń, zobaczymy (-).
Znaki drogowe informujące o kategorii tunelu
Wzory znaków informujących o kategorii tunelu w różnych krajach objętych Umową ADR mogą różnić się nieco od siebie. W Polsce ustawodawca przewidział w tym celu tabliczkę T-31 o wzorze zaprezentowanym obok.
Powyższa tabliczka informuje o tym, że jadąc dalej napotkamy na swojej drodze tunel drogowy przypisany do kategorii B. Oczywiście w zależności od sytuacji, na tabliczce znajdzie się jedna z czterech liter odpowiadająca danej kategorii tunelu (tunele kategorii A nie podlegają oznakowaniu). Podobnym przykładem oznakowania jest tablica widoczna na miniaturce tego postu, przedstawiająca oznakowanie, które możemy napotkać we Francji. Tymczasem w Wielkiej Brytanii, na przykład przed tunelem Rotherhithe (pod wchodnią Tamizą), zobaczymy następujący znak:
Informacja w dokumentach transportowych
Jak interpretować kody ograniczeń przewozu przez tunele?
Przykłady zastosowania i podsumowanie
- jeśli towar przewozimy w cysternie, musimy omijać tunele kategorii C, D i E; możemy przejechać przez tunele kategorii A i B;
- jeśli towar przewozimy innym przewozem, musimy omijać tunele kategorii D i E; możemy przejechać przez tunele kategorii A, B i C.
- przewożąc ten towar w sztukach przesyłki, musimy omijać tunele kategorii B, C, D i E.