wojewódzki sąd administracyjny

Ponieważ coraz częściej otrzymuję pytania, czy przy wyłączeniu 1.1.3.6 doradca ADR jest konieczny, poruszę ten temat w tym dedykowanym wpisie. W skrócie – istnieją różne interpretacje dotyczące tej kwestii, zarówno wśród doradców ADR jak i jednostek kontrolujących, urzędów, a wreszcie także sądów. Pokrótce przedstawię, w czym rzecz i mam nadzieję, że pomoże to podjąć przedsiębiorcy decyzję w tej kwestii.

Przepisy regulujące to zagadnienie

Umowa ADR odnosi się do tej kwestii w przepisie 1.8.3.2 mówiąc, że właściwe władze Umawiającej się Strony mogą postanowić, że obowiązek wyznaczenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych nie mają zastosowania w przypadku podmiotów, których działalność dotyczy takich ilości towarów w każdej jednostce transportowej, które są mniejsze od podanych w ADR.

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych art. 15 ust. 2 informuje, że obowiązek wyznaczenia doradcy nie dotyczy uczestników wykonujących przewóz towarów niebezpiecznych każdorazowo w ilościach mniejszych niż określone w ADR.

Co to są "ilości zwolnione"?

Ministerialną interpretację tego zagadnienia udostępniła redakcja kwartalnika Bezpieczeństwo w Logistyce (numer: 1/2020). Zgodnie z oficjalną odpowiedzią ministerstwa:

„(…) jako ilości zwolnione należy rozumieć tylko LQ [ilości ograniczone] i EQ [ilości wyłączone] czyli towary przewożone na zasadach określonych w przepisach 3.4 i 3.5 [Umowy ADR].”

Powyższa interpretacja została wydana w kwestii sprawozdania rocznego ADR. Jednakże jej treść niesie ważne informacje także w niniejszej sprawie. Jakie niesie za sobą konsekwencje?

Ustawodawca wymaga wyznaczenia doradcy ADR w przypadku wyłączenia 1.1.3.6

Wynika to z cytowanej powyżej interpretacji ministerialnej. Ustawodawca wskazuje w niej wyraźnie przepisy 3.4 oraz 3.5 i jednocześnie określa, że tylko one stanowią podstawę do zwolnienia ze składania sprawozdania rocznego ADR oraz wyznaczenia doradcy ADR.

Oznacza to także, że w tej interpretacji mają znaczenie tylko i wyłącznie limity ilościowe dla opakowań wewnętrznych lub przedmiotów. Taka bowiem jest istota wyłączeń LQ oraz EQ. Natomiast wyłączenie 1.1.3.6 odnosi się do ilości przewożonych w jednostce transportowej i zdaniem ministerstwa nie mieści się wśród „ilości zwolnionych”.

Taka interpretacja ma sens. Dlaczego? Ponieważ zmieniają się okoliczności takiego przewozu. Wyłączenie 1.1.3.6 ma wpływ przede wszystkim na sposób oznakowania pojazdu, nie zmienia jednak wymagań dotyczących pakowania sztuk przesyłki – w tym wymaga stosowania opakowań certyfikowanych.

Innymi słowy – upraszczając – towary niebezpieczne nadawane zgodnie z wyłączeniem 1.1.3.6 mogą stwarzać większe zagrożenie, niż nadawane zgodnie z wyłączeniami LQ oraz EQ. Ale to nie wszystko.

Nieoczywisty przykład dla nadawców

Kiedy występujemy w roli przewoźnika, limit ilościowy na pojazd jest bardzo prosty do utrzymania. Jest tak tym bardziej, gdy nasz kierowca nie ma uprawnień ADR i zwyczajnie nie mamy wyjścia – pozostaje nam się do niego dostosować.

Ale co w sytuacji, gdy jesteśmy nadawcą towarów niebezpiecznych i korzystamy z wyłączenia 1.1.3.6? Czy zawsze mamy kontrolę nad tym, czy przewoźnik utrzyma limity dla 1.1.3.6? Może doładuje inny towar ADR i tym samym transport zmieni się w „pełny” ADR? Gdy zamawiamy transport całopojazdowy (powiedzmy „dedykowanego busa”) nie mamy wątpliwości, że na aucie nie znajdzie się więcej towarów niebezpiecznych. Jeśli jednak korzystamy z usług dużego operatora logistycznego (takiego jak chociażby PEKAES, DB Schenker, Kuehne-Nagel) nie możemy mieć takiej pewności.

Oczywiście zamawiamy u nich usługę transportu towarów niebezpiecznych w ilościach mieszczących się w 1.1.3.6. Jeśli jednak decydujemy się na doładunek (transport częściowy, drobnicę), żeby ograniczyć koszty transportu, nasz ładunek zostanie połączony z innymi. Czy mamy pewność, że nie będą to towary ADR? Być może z naszego magazynu przesyłkę odbierano niewielkim busem. Nie był oznaczony tablicami barwy pomarańczowej. Jednakże takie przysyłki prędzej czy później trafiają na pojazd liniowy. Czy ten nie zostanie już oznaczony tablicami barwy pomarańczowej?

Tak naprawdę w sytuacji opisanej powyżej pozostaje więcej pytań niż odpowiedzi. Nie zmienia to jednak faktu, że potrafimy wyobrazić sobie sytuację, w której jesteśmy blisko stwierdzenia, że pomimo korzystania z wyłączenia 1.1.3.6 doradca ADR powinien zostać wyznaczony.

Co na to Sąd Administracyjny?

Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.03.2016 roku (VI SA/Wa 1608/15). Sprawa dotyczyła braku wyznaczenia doradcy ADR w sytuacji, w której przekroczono limity opisane w 1.1.3.6. W uzasadnieniu możemy przeczytać:

„W toku kontroli przedsiębiorstwa skarżącego ustalono, że w roku 2013 skarżący wykonywał przewóz towaru niebezpiecznego w ilości 3920 kg. Powyższe wynika z listy kontrolnej w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych z dnia […] kwietnia 2013 r. (w aktach administracyjnych). Wynika z niej, że towar niebezpieczny nie był pakowany w ilościach ograniczonych i wyłączonych określonych odpowiednio w 3.4. oraz 3.5 ADR oraz łączna ilość towarów niebezpiecznych w jednostce transportowej przekraczała limit określony pod 1.1.3.6. (…) Stosownie do przepisu lp. 5.3. 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, niewyznaczenia przez uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, sankcjonuje się karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.”

Zgodnie z powyższym, „zrównano” ze sobą wyłączenia LQ, EQ oraz 1.1.3.6 i każde z nich zinterpretowano, jako umożliwiające niewyznaczenie doradcy ADR.

Jeszcze bardziej bezpośrednio odnosi się do tej kwestii orzeczenie tego samego sądu z dnia 29.02.2016 (VI SA/Wa 2565/15). W uzasadnieniu możemy przeczytać:

„W myśl przepisu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, obowiązek wyznaczenia doradcy nie dotyczy uczestników wykonujących przewóz towarów niebezpiecznych każdorazowo w ilościach mniejszych niż określone w umowie ADR. Zgodnie z przepisem 1.8.3.2 lit. (a) umowy ADR, przedsiębiorstwa, których działalność dotyczy takich ilości towarów w każdej jednostce transportowej, które są mniejsze od podanych pod 1.1.3.6, 1.7.1.4 i w działach 3.3, 3.4 i 3.5 są zwolnione z obowiązku wyznaczenia doradcy.

Powyższa sprawa także dotyczyła sytuacji, w której przewoźnik przekroczył ilości podane w 1.1.3.6. Nie zmienia to jednak faktu, że Sąd Administracyjny orzekł jasno – w przypadku wyłączenia 1.1.3.6 doradca ADR nie musi zostać wyznaczony przez uczestnika przewozu.

1.1.3.6 doradca ADR – to w końcu jak?

Podsumowując powyższe:

  1. Oficjalna interpretacja wymaga wyznaczenia doradcy ADR.
  2. Orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie interpretują przepis w sposób, który zwalnia z wyznaczenia doradcy ADR.

Co ciekawe, z przytoczonych spraw wynika także, że organy kontrolujące nie miały zastrzeżeń co do tego, że w świetle wyłączenia 1.1.3.6 doradca ADR nie musi zostać wyznaczony.

Niestety, powyższe nie oznacza, że inny Wojewódzki Sąd Administracyjny zinterpretuje te przepisy w taki sam sposób. Co więcej, także Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego może interpretować te przepisy inaczej. Może być też tak, że dany Sąd Administracyjny przychyla się w takiej sytuacji do interpretacji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Jak widać niniejsza sprawa nie jest oczywista. Wobec powyższego zachęcam przedsiębiorców do rozważenia „za” i „przeciw” i podjęcia decyzji, czy korzystając z wyłączenia 1.1.3.6 wyznaczą doradcę ADR. Koszty doradztwa zaczynają się od 150 zł miesięcznie netto – są więc niskie, a wyznaczenie doradcy pozwala na uniknięcie wielu problemów.

1.1.3.6 doradca adr

Zarówno ten wpis jak i wszystkie treści zawarte na niniejszej stronie mają charakter tylko i wyłącznie ogólnoinformacyjny. Nie powinny być rozumiane jako doradztwo.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *